Een miljoen euro. Dat is ongeveer wat een Nederlands meisje dat in 2015 is geboren, in haar hele werkzame leven minder overhoudt dan een jongen van dezelfde leeftijd, becijferde verzekeraar Allianz Trade onlangs. Niet omdat ze minder verdient per uur. Vooral omdat ze straks minder uren werkt. Nergens in Europa is dat verschil zo groot als hier.
Het cijfer klinkt schokkend, maar het is eigenlijk de optelsom van iets waar je als vrouw in Nederland waarschijnlijk middenin zit of naartoe groeit: een baan van vier dagen, een carrièrepauze na een kind, een salaris dat nooit echt een inhaalslag maakt. Tijd om uit te zoeken waar dat gat vandaan komt en wat je er zelf tegen kunt doen.
Wat het onderzoek precies laat zien
Allianz Trade bracht niet alleen het salaris in kaart, maar het hele levensloopinkomen: loon, pensioen en vermogen samen, van de wieg tot het pensioen. De uitkomst laat een duidelijke trend zien over de generaties heen. Vrouwen die in 1975 zijn geboren, ontvangen gedurende hun leven ongeveer 31 procent minder inkomen dan mannen van hun leeftijd. Bij de generatie van 2000 is dat gedaald naar 17 procent. Goed nieuws, zou je denken.
Behalve dat de vooruitgang daar stokt. Voor meisjes die in 2025 zijn geboren, verwacht Allianz Trade nog steeds een levenslang inkomensverschil van rond de 15 procent. De verbetering van de afgelopen decennia komt vooral doordat vrouwen hoger opgeleid raakten en per uur meer gingen verdienen. Dat effect is nu grotendeels uitgewerkt. Het echte probleem, aantal gewerkte uren, is nog altijd niet opgelost.
Waarom Nederland de deeltijdkampioen van Europa is
Van alle Europese landen werkt in Nederland het grootste deel van de vrouwen in deeltijd. Onder vrouwen tussen de 25 en 49 jaar werkt 56,9 procent parttime, tegenover 14,3 procent van de mannen in diezelfde leeftijdsgroep. Dat verschil van meer dan veertig procentpunt is het grootste van de hele Europese Unie, blijkt uit cijfers van Eurostat.
Het gekke is dat Nederlandse vrouwen juist heel veel werken, alleen niet in uren. Van alle vrouwen heeft 82,1 procent een betaalde baan, wat ons land bij de koplopers van Europa zet. Maar een baan hebben en fulltime werken zijn twee heel verschillende dingen. Hoge kinderopvangkosten en de manier waarop de belastingdruk voor middeninkomens is opgebouwd, maken een extra werkdag er financieel amper aantrekkelijker op. Daar komt bij dat sociale verwachtingen over wie er thuisblijft bij de kinderen hardnekkig zijn, ook bij stellen die zelf vinden dat ze gelijk verdelen.
Het loonverschil per uur is bijna weg, het jaarloon niet
Hier zit de kern van de verwarring. Kijk je puur naar het uurloon, dan gaat het de goede kant op. Volgens het CBS verdiende een vrouw in 2024 gemiddeld 10,5 procent minder per uur dan een man, tegenover nog 19 procent in 2010. Dat verschil krimpt elk jaar verder, mede dankzij het hogere opleidingsniveau van vrouwen en de forse verhoging van het minimumloon.
Maar zodra je naar het jaarloon kijkt, inclusief alle uren, springt het gat weer wijd open: dan verdiende een vrouw in 2024 zo'n 32 procent minder dan een man. Twee derde van dat verschil komt simpelweg doordat vrouwen minder uren maken. Mannen werken drie keer zo vaak fulltime als vrouwen. Je uurloon kan dus prima gelijk trekken, terwijl je jaarinkomen nog altijd ver achterblijft. Precies dat gat stapelt zich op tot pensioen, zoals we eerder al beschreven bij de pensioenkloof.
Waarom je dit geen vrije keuze kunt noemen
De makkelijke reactie is: vrouwen kiezen daar toch zelf voor? Onderzoekers van de Universiteit Utrecht laten zien dat die keuze minder vrij is dan ze lijkt. Zodra er een kind komt, verandert er iets in hoe stellen hun uren verdelen, en dat patroon herstelt zich daarna zelden. Wie de eerste keer minder gaat werken, blijft dat vaak jarenlang doen, ook als de oorspronkelijke reden allang is verdwenen. We schreven eerder al over hoe moederschap je inkomen structureel raakt, en dit is precies het mechanisme daarachter.
Wat ook meespeelt: jonge vrouwen sorteren soms al voor op een parttime toekomst nog voordat ze een gezin hebben, terwijl ze gemiddeld juist hoger zijn opgeleid dan mannen. Een serieuze doorgroei naar een topfunctie vraagt in de praktijk bijna altijd om fulltime beschikbaarheid. Dat verklaart mede waarom het aandeel vrouwen in topfuncties nog altijd achterblijft, ook al is het aandeel vrouwen in de boardroom de afgelopen tien jaar wel flink gestegen, van 13,9 naar 34,8 procent.
Wat jij hier zelf mee kunt doen
Je kunt het Nederlandse deeltijdmodel niet in je eentje omgooien, maar je kunt wel voorkomen dat je onbewust meegaat in het patroon. Een paar dingen die echt verschil maken:
- Reken je eigen pensioenopbouw een keer door bij minder uren. De meeste mensen onderschatten hoeveel jaar deeltijdwerk optelt tot een fors lager pensioen.
- Vraag bij je volgende functioneringsgesprek expliciet naar het salaris van collega's in vergelijkbare functies. Vanaf juni 2026 heb je daar dankzij de nieuwe loontransparantiewet recht op.
- Bereid een salarisgesprek net zo goed voor als een sollicitatiegesprek. Onze tips voor het onderhandelen over je salaris gelden ook als je juist meer uren wilt gaan werken.
- Bespreek de verdeling van zorgtaken met je partner niet alleen tijdens het eerste verlof, maar herhaal dat gesprek elk jaar. Patronen die je niet actief bijstuurt, blijven hangen.
Het inkomensgat van een miljoen euro is geen noodlot. Het is het resultaat van duizenden kleine keuzes die Nederland als land al decennia maakt. Jouw eigen keuzes tellen daar minder zwaar in mee dan je zou hopen, maar ze zijn wel het enige stuk waar jij vandaag al aan kunt draaien.